Ευσεβείς Μύθοι - Πολυτεχνείο (Β)






Β: «Η Χούντα δεν τελείωσε το ’73…»



Κείνη η άγρια νύχτα χαράχτηκε βαθιά στην ψυχή μου, με πύρινα γράμματα, σκαλισμένα από γαμψόνυχο συναίσθημα, πολύ πριν γραφτούν στο συνειδητό μου η γνώση των γεγονότων, οι ερμηνείες, οι αμφισβητήσεις κι όλα τα παρελκόμενα. Πάνω σε τούτο το υποσυνείδητο υπόστρωμα εγγράφονται προνομιακά οι μύθοι, στο ατομικό αλλά και στο συλλογικό επίπεδο. Μ’ αυτόν τον τρόπο το Πολυτεχνείο χαράχτηκε συλλογικά στην ψυχή των Ελλήνων κι από ιστορικό γεγονός, έστω ένα ιστορικό ορόσημο, έλαβε διαστάσεις μύθου και λαϊκού φολκλόρ και ξέφυγε από κάθε ορθολογική ιστορική ανάγνωση, ένα ψυχόδραμα στη θέση ενός ιστορικού γεγονότος. 

Ένας λαός φοβισμένος, υποταγμένος και καθ’ όλα συνεργάσιμος, είχε βαθύτατη ανάγκη από ήρωες, να ξεπλύνουν την ντροπή του, που κατά βάθος συνθηκολόγησε με τη Χούντα, ή έστω έσκυψε το κεφάλι. Σε μια αμυντική ψυχολογική διαδικασία εκδραμάτισης, μετέτρεψε την παθητική συμπεριφορά σε ενεργητική, μετασχηματίζοντας την αίσθηση της ανημπόριας και ευαλωτότητας σε μια εμπειρία δύναμης και ισχύος. Έτσι, μια ολάκερη γενιά αυτοστεφανώθηκε ως η Γενιά του Πολυτεχνείου, ακόμη κι εκείνοι που όλες τις μέρες της εξέγερσης έμειναν κλειδαμπαρωμένοι στα καβούκια τους, ακόμη και τα παιδιά εκείνων των ρουφιάνων που φοβόμασταν όλοι οι υπόλοιποι. Μια ολόκληρη κατά βάση μικροαστική κοινωνία είχε ανάγκη από έναν αρχετυπικό Θυσιασμένο Θεό να φορτωθεί τις αμαρτίες της και γι’ αυτό έδωσε θρησκευτικές προεκτάσεις στο θάνατο «των παιδιών, που τα σκοτώσαν τα καθάρματα»· είχε ανάγκη από εξιλέωση κι έπλασε μια μυθική Κρήνη της Αγια-Σοφιάς γεμισμένη με το αίμα κάποιων άλλων, για να νίψει τ’ ανομήματα, δυστυχώς μόν’ αν’ όψιν.

Όσοι πραγματικά αντιστάθηκαν, όσοι βασανίστηκαν, όσοι εξορίστηκαν, δεν βγήκαν στην πλειοψηφία τους μετέπειτα, με τόσο πάθος να διεκδικήσουν μερίδιο απ’ τα εύσημα, ούτε από την πολιτική πίτα της Μεταπολίτευσης, όσο οι άσχετοι κι οι άκαπνοι που δήλωναν μέχρι και στις μέρες μας πως ήταν η γενιά «που έσωσε τη χώρα», «που αγωνίστηκε για τη Δημοκρατία» κι όλα αυτά τα ηρωικά. Ακόμη όμως κι από αυτούς που πραγματικά έμειναν στο Πολυτεχνείο εκείνη τη νύχτα, ξεπήδησε μια δράκα σκληρών οπορτουνιστών, με αρκετά ύποπτο ρόλο στη μετέπειτα πολιτική ζωή. Δαμανάκη, Λαλιώτης, Μπίστης, Ανδρουλάκης και λοιποί συγγενείς, κάνουν έναν ουδέτερο παρατηρητή να διατηρεί βάσιμες αμφιβολίες, για το κατά πόσον η εξέγερση ήταν απολύτως αυθόρμητη
Μετά από τόσα χρόνια, πολλοί έφτασαν μάλιστα να παίρνουν εντελώς στα σοβαρά την παραμύθα, σαν αδιαφιλονίκητη ιστορική αλήθεια. Στην πραγματικότητα, τούτη την αλήθεια την έπλασε η επίμονη επανάληψη, δια κάθε μέσου που είχε στα χέρια του το πολιτικό κατεστημένο της Μεταπολίτευσης. Βλέπετε, αλήθεια είναι χίλιες επαναλήψεις ενός συνθήματος, παραφράζοντας ελαφρώς τον Aldus Haxley.

Ήταν πολύ χαρακτηριστικό το σύνθημα που κυριάρχησε στις πλατείες των Αγανακτισμένων, το 2011: «Η Χούντα δεν τελείωσε το ‘73». Όμως έτσι κι αλλιώς, η Χούντα υποτίθεται ότι τελείωσε το 1974 και η διαφορά δεν είναι απλά ζήτημα σχολαστικισμού, αφού στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα πρόλαβε να προστεθεί άλλη μια πληγή στην ψυχή του Ελληνισμού, η τραγωδία της Κύπρου. Κοντολογίς, η Μεταπολιτευση δεν ήταν, όπως θέλησε να καμώνεται, αποτέλεσμα κάποιας επαναστατικής διαδικασίας, αλλά μιας εθνικής καταστροφής κι αυτό αποτελεί ειδοποιό διαφορά. Όσο κι αν είναι κατανοητή η ανάγκη για ομοιοκαταληξία σ’ ένα πλατειακό σύνθημα, η άνεση με την οποία έγινε αποδεκτός τούτος ο αναχρονισμός, υποδεικνύει σημειολογικά την πραγματική καταγραφή του συλλογικού μας υποσυνείδητου: Ότι η Χούντα δήθεν έπεσε με το Πολυτεχνείο

Η ανάγκη του πλήθους για ένα ψέμα ή έστω ένα σύμβολο που θα του έδινε πίσω τη χαμένη του αυτοεκτίμηση και την τσαλαπατημένη του περηφάνια, υπήρξε βούτυρο στο ψωμί της εξουσίας που ήρθε –πάντοτε εκ του εξωτερικού εκπορευόμενη- να διαδεχτεί τη Χούντα. Καλλιέργησε τον μεγάλο μύθο όσο περισσότερο μπορούσε, ως μια ιδιαίτερα επιτυχημένη μαζική ηθικοποίηση. Επέτειοι, σχολικές γιορτές, λόγοι επισήμων, στεφάνια πολιτικών, μαχητικές πορείες των έως τότε φοβισμένων – οι ίδιοι που σήμερα ξαναλουφάζουν υπάκουα –  συγκρούσεις κουκουλοφόρων με την αστυνομία, επετειακού χαρακτήρα σαν τον παραδοσιακό τελικό του κυπέλλου Αγγλίας στο Wembley. Το ψέμα ειπώθηκε χίλιες φορές κι έγινε αλήθεια: Το Πολυτεχνείο έριξε τη Χούντα, ο περήφανος κι ανυπόταχτος ελληνικός λαός, με την αντίστασή του ελευθέρωσε τη χώρα και φυσικά, εξ επαγωγής, ο ελληνικός λαός ήταν που έφερε πίσω τους Καραμανλήδες και τους Παπανδρέου, τους Ράλληδες, τους Μητσοτάκηδες, τους Παπακωνσταντίνου, τους…, τους… όλο το κακό συναπάντημα της Κατοχής, του Εμφυλίου, της Αποστασίας και της κάθε λογής μετεμφυλιοπολεμικής ανωμαλίας, τους οποίους οι Δυτικοί μας «φίλοι» μάς τους ξαναφόρεσαν φέσι. Το ίδιο κι απαράλλαχτο ξενόδουλο ελληνικό πολιτικό σύστημα, που οδήγησε τη χώρα στη Δικτατορία κι έφυγε κατόπιν στο εξωτερικό για να... κάνει αντίσταση, επέστρεψε ως το απαύγασμα της δημοκρατίας, σαν να μην είχε τρέξει προηγουμένως τίποτα, σάμπως όλοι οι Έλληνες να γεννήθηκαν μαζί μου το ’67 κι η ελληνική ιστορία να ξεκινούσε με τα τανκς των συνταγματαρχών. Μα την αλήθεια, εάν υπάρχει Θεός και θέλει να με τιμωρήσει για τις αναρίθμητες αμαρτίες μου, θα δεχόμουν ταπεινά και αγόγγυστα ως τιμωρία, μια εξορία στο Παρίσι… ας ήταν και στα προάστια, θα έκανα την καρδιά μου πέτρα…

Η κοινωνική μηχανική και ο δικαιωματικός έλεγχος του συλλογικού συναισθήματος είχε απόλυτη επιτυχία: Ακόμη κι εγώ σήμερα, που γράφω τούτες τις γραμμές, νιώθω μέσα μου κάτι να με τύπτει, να με επικρίνει, να με φτύνει κατάμουτρα, γιατί εκείνη η πανίσχυρη συναισθηματική καταγραφή «των παιδιών που τα σκοτώσαν τα καθάρματα» αισθάνεται κατά βάθος προδομένη κι είναι ισχυρότερη και βαθύτερη από κάθε λογικό επιχείρημα και την πικρή στερνή μου γνώση…

Σχόλια


  1. Αφωτίστου Φιλέλληνος, Σχέδιο αφηγήματος “ΔΕΚΑ ΕΞΙΜΙΣΗ ΝΟΕΜΒΡΗ”

    (ΕΝΩ ΕΧΕΙ ΔΙΑΝΥΘΕΙ Η ΜΙΣΗ ΜΕΡΑ ΤΗΣ 16 ΝΟΕΜΒΡΗ
    ΚΑΠΟΙΑ ΑΛΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΙΝ ΕΡΘΕΙ Η 17 ΝΟΕΜΒΡΗ 1973)
    ΚΑΙ ΑN ΓΙΝΟΤΑΝ ΕΤΣΙ;
    Σκηνή πρώτη :
    (Παρασκευή απόγευμα 16 Νοεμβρίου 1973)
    Μετά από τριήμερη κατάληψη του Πολυτεχνείου, και εξαιτίας της καταπίεσης, της πρωτόγνωρης φτώχειας και των προβλημάτων λόγω της πρώτης ενεργειακής κρίσης, ο λαός της Αθήνας, έχει συγκεντρωθεί στο κέντρο της πόλης και οι πιο επαναστατικοί ήδη έχουν καταλάβει κρατικά κτίρια.
    Βέβαια, φάνηκε κάτι περίεργο : ανάμεσα στο επαναστατημένο πλήθος που ήδη από το βράδυ της Πέμπτης είχε καταλάβει κρατικά κτίρια, είχαν ανακατευτεί και έλληνες φοιτητές από την Ιταλία και την Γαλλία, με μερικούς “φιλέλληνες' επαναστάτες από τον Μάη του 68, φέροντες όπλα που τα είχαν εισάγει σταδιακά και λαθραία τα καλοκαίρια, από το ’70 κι ύστερα, την περίοδο των διακοπών.
    Δυό μελαχροινές κοπέλες η Μαρίνα και η Αρετή και δύο φοιτητές, o Λάκης με λεπτά χαρακτηριστικά και κατσαρά μαλλιά κι ο Μάκης, συντοπίτης των δυό φοιτητριών, κοντός με ελάχιστο λαιμό απ’ όπου φύτρωνε ένα πελώριο κεφάλι, από την κατάληψη του Πολυτεχνείου μιλάνε με έναν αγριεμένο νέο φοιτητή που γυάλιζε το μάτι του, τον Λέοντα.
    Ο Λέων, ήταν ο γεροδεμένος μοναχογιός αριστερού μικροεργολάβου, ντυμένος με αμπέχωνο, χοντρό μπουτζίν και άρβυλα, αξύριστος. Έσερνε μια μπετόβεργα μήκους ενός μέτρου, διαμέτρου 12 χιλιοστών, που την είχε προσάγει για αυτοάμυνα μαζί με τσέρκια από κοντινή οικοδομή για να κάνει “φιόγκο' τις πόρτες της περίφραξης του ΕΜΠ.
    Πρώτος μίλησε o Λάκης :
    - “Ο αέρας μυρίζει μπαρούτι , πρέπει να διαλύσουμε την κατάληψη'.
    - “Μα τι λετε τώρα , ο λαός έχει ξεσηκωθεί, δεν μπορούμε να κάνουμε πίσω θα γίνουμε ρεζίλι', είπε ο Λέων
    - “Είσαι προβοκάτορας', του είπε προκλητικά o Λάκης.
    Ήδη από την Τετάρτη, οι οργανωμένοι φοιτητές προσπαθούσαν να σταματήσει η κατάληψη, γιατί δεν μπορούσαν να ελέγξουν το αυθόρμητο.
    Η Μαρίνα, μία νοστιμούλα φοιτήτρια, μέλος της ΑΝΤΙΕΦΕΕ , κόρη αξιωματικού της χωροφυλακής, με ένρινη φωνή του είπε :
    -“Συνάδελφε έχει δίκιο ο Λάκης, αν δεν φύγουμε θα χυθεί αίμα.'
    -“Πρέπει να κρατήσουμε τις Θερμοπύλες', είπε ο Λέων και σκέφθηκε ότι έπρεπε να δέσει με πρόσθετους φιόγκους από τσέρκια τις σιδερένιες πόρτες της Στουρνάρη και της Τοσίτσα
    -“Είσαι προβοκάτορας', επανέλαβε ο Λάκης.
    Ο Λέων εκνευρίσθηκε, οι φλέβες στο λαιμό του διογκώθηκαν, ένοιωσε κάτι σαν να τον τσίμπησε αλογόμυγα και ουρλιάζοντας «φύγε ρε πούστη μη σε σκοτώσω» πήρε στο κυνήγι τον Λάκη στην αυλή του κτιρίου των Μηχανολόγων-Ηλεκτρολόγων, αλλά ο Λάκης ήταν ταχύτατος και άρχισε να κάνει κύκλους γύρω από τις μπασκέτες. Σύντομα, ο Λέων αντιλήφθηκε το γελοίον του πράγματος και παράτησε το κυνηγητό.
    [...]


    17-11-2010

    http://www.poiein.gr/archives/11622/index.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ρε συ, πολύ ωραίο μυθιστόρημα θα γινότανε αυτό. Γιατί δεν το 'κανες;;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ευχαριστω και το αναγνωριζουν πλεον μερικοι. Το 2010 που δημοσιευθηκε ηταν δυσκολο να παραδεχθει καποιος οτι ως νεος ηταν τοσο τυφλωμενος απο τα "αριστερα" θεσφατα και να γελασει πικρα με την ανεπαρκεια/υστεροβουλια/ποταποτητα των περισσοτερων στελεχων της "αριστερας" οπως -βεβαιως- ισχυει και για τα περισσοτερα στελεχη των αλλων πολιτικων σχηματισμων.

    Η πηγη εμπνευσης

    H 1η σκηνη (εκτος απο τις 2 πρωτες παραγραφους μυθοπλασιας) είναι πραγματική ιστορία από την κατάληψη του πολυτεχνείου το 1973 όπως μου την διηγηθηκε το 2010 ο παλιοφιλος «Λεων* (ψευδωνυμο ) μετα από οινοποσια με καθυστερηση 37 ετων. Αλλαξα όλα τα ονοματα αλλα νομιζω τα προσωπα είναι ευδιακριτα.

    Τρεις στην ΑΝΤΙΕΦΕΕ, ο «Λεων» στις ΦΕΑ και ο Λακης Ανδρεϊκος.

    1. Η νοοτροπια του αλλαζονα.

    Οι πατομπουκαλοι σπαστες διαβαζουν, το ξανδιαβαζουν και λενε στο τελος "το καταλαβα"!

    Εμεις "οι λοξοι" το διαβαζουμε, λεμε "το καταλαβα , αλλα γιατι να ειναι ετσι και οχι αλλοιως";

    Ολα αυτα ειναι φτηνες δικαιολογίες. Απλως την εποχη που δεν ειχα αρκετη δουλεια και σχολιαζα στο ποιειν, εβαλα ενα στοιχημα στον εαυτο μου να γραψω ποιηση και -νομιζω - μου βγηκε. Στη συνεχεια εγραψα μερικα διηγηματα. Αυτο ειναι το πρωτο μου ως σχεδιο.

    Το εχω σκεφτει πολλες φορες και ισως να το αναπτυξω ως μεγαλο διηγημα. Μυθιστορημα δεν αντεχω να γραψω. Βαριεμαι φρικτα!

    2. Το πρωτο ποιημα μου το εγραψα το 1978, το δευτερο το 1980. Το τριτο το 1993. Το τεταρτο το 2002,…

    Αν σε ενδιαφερει, στο ιδιο ιστολογιο εχουν φιλοξενηθει δυο σατιρικα αφηγηματα, που ειναι και η πιο δυνατη μορφη με την οποια εκφραζομαι. Το πρωτο το διαβασες. Το δευτερο του (2010) ειναι το :

    Αφωτίστου Φιλέλληνος, ΠΩΣ (ΔΕΝ) ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ (ΜΑΣ;)

    http://www.poiein.gr/archives/9988/index.html

    Οπως καταλαβες οι της πατομπουκαλης αριστερας (οι περισσοτεροι εσωτερικοι μεταναστες) μου δημιουργουν συναισθηματα απο λυπη εως γελια.

    Αλλα μισουν τα ελευθερα πνευματα. Ελάχιστοι/ες εχουν ασχοληθει με τα γραφτα μου. Ακομη και αν τους αρεσουν ή τα ζηλευουν,δεν το λενε αλλα διαβαζουν Κορδατο, Βαρναλη,ασχολουνται ακομη με τον Μποστ (οι πιο συγχρονοι)....

    Ειναι μεγαλο τολμημα που αναρτηθηκε το διηγημα σου και ετσι σε γνωρισα....


    * με τον οποιον δεν εχω πλεον καμμια επαφη διοτι ηθελε να τα ελεγχει ολα και ποτε τελικα δεν ασχοληθηκε με καποιον αλλον (του ζητησα μια απλη χαρη σε ενα Δημο που κατα διαβολικη συμπτωση ειχε φροντισει να διορισει την φοιτητρια κορη του οταν τελειωνε τις σπουδες της ασχετες με την δικη μου ειδικοτητα και μες το μεθυσι του αυτος καταλαβε οτι ηθελα να της παρω την δουλεια!) .
    Ως Αρβανιτης μοναχογιος ακολουθουσε την συμβουλη της μανας του υψους 1,50 ("γιε μου εισαι και πρωτος και να τους γαμας ολους") ενω ο πατερας του ηταν στην ΟΠΛΑ και μετα μικροεργολαβος και χαρτοπαικτης) κοιταγε τελικα την παρτη του, εχει μεινει μονος του χωρις φιλους, δις χωρισμενος στην Β. Ελλαδα ( με 5 παιδια) και παιρνει πλεον μεθυσμενος κατα καιρους τηλεφωνο την αδελφη μου και την γυναικα μου....

    Ο Λεων ειναι απο μονος του περισσοτερο απο ενα διηγημα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου